Μαγνητικός Διεγέρτης
Παλμικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία (PEMF), συμπληρωματικά στη διαχείριση του πόνου και στην αποκατάσταση μετά από κάκωση ή κάταγμα.
Παλμικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία (PEMF), συμπληρωματικά στη διαχείριση του πόνου και στην αποκατάσταση μετά από κάκωση ή κάταγμα.
Οφέλη
Τι είναι ο Μαγνητικός Διεγέρτης
Ο μαγνητικός διεγέρτης αποτελεί μια σύγχρονη μέθοδο φυσικοθεραπείας που χρησιμοποιεί παλμικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία υψηλής έντασης (Pulsed Electromagnetic Fields — PEMF) για τη θεραπεία μυοσκελετικών και νευρολογικών παθήσεων. Η μέθοδος βασίζεται στην αρχή της ηλεκτρομαγνητικής επαγωγής, δημιουργώντας ηλεκτρικά ρεύματα μέσα στους ιστούς χωρίς επαφή με το δέρμα.
Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μεθόδους ηλεκτροθεραπείας, ο μαγνητικός διεγέρτης δεν απαιτεί ηλεκτρόδια ούτε άμεση επαφή, καθώς τα μαγνητικά πεδία διαπερνούν ρούχα, γάζες ακόμη και γύψο.
Μηχανισμός Δράσης
Ο μαγνητικός διεγέρτης παράγει παλμικά μαγνητικά πεδία που διεισδύουν βαθιά στους ιστούς και επάγουν ηλεκτρικά ρεύματα. Οι δράσεις που έχουν περιγραφεί, σε μεγάλο βαθμό από εργαστηριακές μελέτες, είναι:
- Διέγερση κυτταρικού μεταβολισμού: Αύξηση της δραστηριότητας των κυττάρων στην περιοχή εφαρμογής.
- Αγγειοδιαστολή: Βελτίωση της μικροκυκλοφορίας και της παροχής αίματος στους ιστούς.
- Αναλγητική δράση: Επίδραση στη μετάδοση των νευρικών σημάτων πόνου.
- Νευρομυϊκή διέγερση: Τα πεδία υψηλής έντασης προκαλούν μυϊκές συσπάσεις, που αξιοποιούνται για μυϊκή ενεργοποίηση και χαλάρωση.
- Επίδραση στα οστικά κύτταρα: Εργαστηριακές μελέτες εξετάζουν τη διέγερση των οστεοβλαστών· η κλινική σημασία για την πώρωση των καταγμάτων δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί επαρκώς.
Κλινικές Εφαρμογές
Κατάγματα και καθυστερημένη πώρωση
Τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία έχουν μελετηθεί ως συμπληρωματική παρέμβαση σε κατάγματα με καθυστερημένη πώρωση ή ψευδάρθρωση. Σε ανασκόπηση της βιβλιοθήκης Cochrane (2011), η ηλεκτρομαγνητική διέγερση φάνηκε να προσφέρει κάποιο όφελος σε καθυστερημένη πώρωση μακρών οστών, αλλά τα δεδομένα κρίθηκαν ανεπαρκή για να κατευθύνουν την κλινική πράξη. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση της καθυστερημένης πώρωσης αποφασίζεται από τον θεράποντα ορθοπεδικό, και ο μαγνητικός διεγέρτης χρησιμοποιείται μόνο συμπληρωματικά, σε συνεννόηση μαζί του. Στην αποκατάσταση μετά από κάταγμα, το κύριο βάρος έχουν η σταδιακή κινητοποίηση και η θεραπευτική άσκηση.
Οστεοαρθρίτιδα
Σε ανασκόπηση της βιβλιοθήκης Cochrane (2013), η θεραπεία με ηλεκτρομαγνητικά πεδία φάνηκε να προσφέρει μέτριο όφελος στον πόνο της οστεοαρθρίτιδας· για τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής χρειάζονται περισσότερες μελέτες. Ο μαγνητικός διεγέρτης εφαρμόζεται γι’ αυτό ως συμπληρωματική παρέμβαση σε οστεοαρθρίτιδα γόνατος, ισχίου και αυχενικής μοίρας, μέσα σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας, το οποίο περιλαμβάνει και θεραπευτική άσκηση για ενδυνάμωση των γύρω μυϊκών ομάδων και βελτίωση της σταθερότητας της άρθρωσης. Ο φυσικοθεραπευτής αξιολογεί το στάδιο της πάθησης και προσαρμόζει ανάλογα τη συχνότητα και τη διάρκεια των συνεδριών.
Τενοντοπάθειες και μυϊκοί τραυματισμοί
Η βαθιά διείσδυση των μαγνητικών πεδίων την καθιστά κατάλληλη επιλογή σε τενοντοπάθειες, μυϊκούς σπασμούς και μετεγχειρητική αποκατάσταση μαλακών ιστών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η άμεση χειρωνακτική επαφή περιορίζεται λόγω πόνου ή πρόσφατου τραυματισμού. Συνδυάζεται συχνά με θεραπευτική άσκηση και δια χειρός τεχνικές, καθώς ο ασθενής προχωρά σταδιακά στα επόμενα στάδια της αποκατάστασης.
Νευραλγίες
Η αναλγητική δράση των παλμικών μαγνητικών πεδίων μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση νευραλγιών, συμπεριλαμβανομένης της ισχιαλγίας και ορισμένων περιφερικών νευροπαθειών, μέσω επίδρασης στη μετάδοση των νευρικών σημάτων πόνου. Η θεραπεία εφαρμόζεται πάντα συμπληρωματικά στην ιατρική παρακολούθηση, καθώς η αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας της νευραλγίας παραμένει προτεραιότητα.
Εφαρμογή της Θεραπείας
Η θεραπεία εφαρμόζεται με ειδική κεφαλή που τοποθετείται πάνω ή κοντά στην περιοχή θεραπείας, χωρίς ανάγκη αφαίρεσης ρούχων ή επιθεμάτων. Ο ασθενής δεν αισθάνεται πόνο κατά τη θεραπεία — μόνο ελαφρές μυϊκές συσπάσεις λόγω της νευρομυϊκής διέγερσης.
Κάθε συνεδρία διαρκεί 15-30 λεπτά. Ο αριθμός και η συχνότητα των συνεδριών καθορίζονται από τον φυσικοθεραπευτή ανάλογα με την πάθηση, με τυπικά πρωτόκολλα 10-15 συνεδριών.
Αντενδείξεις
Πριν από την εφαρμογή ο φυσικοθεραπευτής λαμβάνει ιστορικό και ελέγχει για αντενδείξεις. Ο μαγνητικός διεγέρτης δεν εφαρμόζεται, ή εφαρμόζεται μόνο μετά από συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό, όταν υπάρχει:
- βηματοδότης, απινιδωτής ή άλλη εμφυτευμένη ηλεκτρονική συσκευή·
- εγκυμοσύνη·
- μεταλλικά εμφυτεύματα στην περιοχή εφαρμογής·
- κακοήθεια στην περιοχή εφαρμογής·
- ενεργή αιμορραγία ή λοίμωξη στην περιοχή.
Η λίστα δεν είναι εξαντλητική· η καταλληλότητα κρίνεται πάντα μετά από αξιολόγηση.
Πλεονεκτήματα
Ο μαγνητικός διεγέρτης είναι μη επεμβατική, ανώδυνη μέθοδος που μπορεί να εφαρμοστεί και σε περιπτώσεις όπου άλλα μέσα δεν μπορούν, π.χ. πάνω από γύψο ή ρούχα. Λειτουργεί συμπληρωματικά στη θεραπευτική άσκηση και τις υπόλοιπες μεθόδους φυσικοθεραπείας, στο πλαίσιο του ίδιου προγράμματος αποκατάστασης.
Συντάκτες: Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου, MSc Αντιμετώπιση Πόνου & Ελένη Νιγιάννη-Σπηλιωτοπούλου, BSc Physiotherapy
Τελευταία επιθεώρηση:
Το περιεχόμενο αυτό είναι ενημερωτικού χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Απευθυνθείτε στον θεράποντα ιατρό σας για εξατομικευμένη καθοδήγηση.
Ενδείξεις
Συχνές Ερωτήσεις
Πονάει η θεραπεία με μαγνητικό διεγέρτη;
Όχι, η θεραπεία είναι ανώδυνη. Κατά την εφαρμογή μπορεί να νιώσετε ελαφρές μυϊκές συσπάσεις ή ένα ήπιο μυρμήγκιασμα στην περιοχή, λόγω της νευρομυϊκής διέγερσης· η ένταση του πεδίου ρυθμίζεται από τον φυσικοθεραπευτή ώστε να μην προκαλεί δυσφορία, ανάλογα με την πάθηση και την ανοχή σας. Δεν απαιτούνται ηλεκτρόδια ούτε αφαίρεση ρούχων, καθώς η εφαρμογή γίνεται ακόμα και πάνω από ρούχα ή γύψο, χωρίς άμεση επαφή με το δέρμα. Δεν απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία πριν τη συνεδρία, και μετά από αυτήν επιστρέφετε αμέσως στις καθημερινές σας δραστηριότητες. Πριν από την πρώτη εφαρμογή ελέγχονται οι αντενδείξεις, όπως ο βηματοδότης ή άλλη εμφυτευμένη ηλεκτρονική συσκευή και η εγκυμοσύνη.
Πόσο διαρκεί μια συνεδρία μαγνητικού διεγέρτη;
Μια συνεδρία διαρκεί συνήθως 15-30 λεπτά, ανάλογα με την περιοχή και τον στόχο της θεραπείας. Ένα πρωτόκολλο περιλαμβάνει συνήθως 10-15 συνεδρίες, ανάλογα με τη φύση του προβλήματος· για παράδειγμα, η αποκατάσταση μετά από κάταγμα απαιτεί συνήθως μεγαλύτερη συνολική διάρκεια σε σχέση με την ανακούφιση οξέος μυϊκού πόνου. Η συχνότητα των συνεδριών καθορίζεται εξατομικευμένα από τον φυσικοθεραπευτή, ώστε να διατηρείται η συνέχεια της θεραπείας. Ο ασθενής παραμένει καθισμένος ή ξαπλωμένος άνετα κατά τη διάρκεια της εφαρμογής, χωρίς να απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία πριν τη συνεδρία.
Σε ποιες παθήσεις εφαρμόζεται ο μαγνητικός διεγέρτης;
Εφαρμόζεται συμπληρωματικά σε οστεοαρθρίτιδα, τενοντοπάθειες, μυϊκούς σπασμούς, νευραλγίες, μετεγχειρητική αποκατάσταση και αποκατάσταση μετά από κάταγμα, ιδιαίτερα όταν χρειάζεται θεραπεία χωρίς άμεση επαφή με το δέρμα ή πάνω από γύψο. Τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία έχουν μελετηθεί και σε κατάγματα με καθυστερημένη πώρωση, όμως τα δεδομένα είναι ακόμη ανεπαρκή· σε αυτές τις περιπτώσεις η αντιμετώπιση αποφασίζεται από τον θεράποντα ορθοπεδικό και ο μαγνητικός διεγέρτης χρησιμοποιείται μόνο συμπληρωματικά, σε συνεννόηση μαζί του. Ο φυσικοθεραπευτής αξιολογεί την καταλληλότητα της μεθόδου για κάθε περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη το ιατρικό ιστορικό και τυχόν αντενδείξεις πριν την έναρξη της θεραπείας.
Μπορεί να εφαρμοστεί πάνω από γύψο;
Ναι, ένα πρακτικό πλεονέκτημα του μαγνητικού διεγέρτη είναι ότι τα παλμικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία διαπερνούν ρούχα, γάζες και γύψο, επιτρέποντας τη θεραπεία χωρίς άμεση επαφή με το δέρμα ή αφαίρεση επιδέσμων. Έτσι μπορεί να εφαρμοστεί και όταν η περιοχή είναι ακόμη ακινητοποιημένη, εφόσον το εγκρίνει ο θεράπων ορθοπεδικός. Ο φυσικοθεραπευτής τοποθετεί την ειδική κεφαλή εφαρμογής κοντά στην περιοχή θεραπείας, χωρίς να απαιτείται καμία προετοιμασία του δέρματος. Μεταλλικά εμφυτεύματα στην περιοχή (π.χ. πλάκες ή βίδες μετά από χειρουργείο) πρέπει να αναφέρονται πριν την έναρξη, γιατί μπορεί να αποτελούν αντένδειξη.
Εφαρμόζεται στις Θεραπείες
Ολοκληρωμένη φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση μετά από ορθοπεδικές και νευρολογικές χειρουργικές επεμβάσεις.
Μυοσκελετική ΦυσικοθεραπείαΕξειδικευμένη αξιολόγηση και θεραπεία μυοσκελετικών παθήσεων — μύες, αρθρώσεις, σύνδεσμοι, τένοντες.
Νευρολογική ΦυσικοθεραπείαΕξειδικευμένη φυσικοθεραπεία για νευρολογικές παθήσεις και τραυματισμούς του κεντρικού και περιφερικού νευρικού συστήματος.
Χρειάζεστε Φυσικοθεραπεία;
Επικοινωνήστε μαζί μας για να κλείσετε ραντεβού ή για οποιαδήποτε ερώτηση.